03.04.2012
Εντυπωσιακά νέα στοιχεία από την Αμερική για την «επιδημία» του αυτισμού.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (το περίφημο CDC) εξέδωσε στις 30 Μαρτίου την «Εβδομαδιαία Αναφορά Νοσηρότητας και Θνησιμότητας» (MMWR.2012, 61:1-24).

Τα δεδομένα για τον αυτισμό, που περιέχει αυτή η τελευταία έκδοση, προέρχονται από το δίκτυο επιτήρησης «Παρακολούθηση Αυτισμού και Αναπτυξιακών Αναπηριών» (ADDM) και αφορούν το έτος 2008. Αυτό το δίκτυο συγκεντρώνει στοιχεία για τον επιπολασμό του αυτισμού σε παιδιά ηλικίας 8 ετών σε 14 σημεία των ΗΠΑ. Η τελευταία αναφορά για τον αυτισμό δημοσιεύτηκε το 2009 και εκτιμούσε τον επιπολασμό του για το 2006 στο 1:110 (δηλαδή 0,91% των παιδιών 8 ετών). Η δε αναφορά του 2007 είχε προσδιορίσει τον επιπολασμό για το 2002 στο 1:150, δηλαδή όσο και για το 2000.

Η ηλικία των 8 ετών έχει επιλεγεί με το σκεπτικό ότι μέχρι τότε έχουν εκδηλωθεί πλήρως όλα τα συμπτώματα του αυτισμού, ενώ σε μικρότερες ηλικίες μπορεί πολλά παιδιά να μην έχουν πάρει διάγνωση και έτσι ‘να μην τα βλέπει' η στατιστική.

Η φετινή αναφορά δυστυχώς αποκάλυψε πως ο επιπολασμός του αυτισμού το 2008 είχε αυξηθεί κατά 23% και είχε ανέλθει στο 1:88 παιδιά 8 ετών. Επίσης, το νούμερο για το 2008 είναι κατά 78% υψηλότερο από την εκτίμηση που υπήρχε για το 2002! Οι αιτίες είναι αδιευκρίνιστες, εικάζεται ότι τα μεγαλύτερα νούμερα σίγουρα οφείλονται στην καλύτερη και ταχύτερη διάγνωση, που έχει να κάνει με την καλύτερη εκπαίδευση γιατρών και ψυχολόγων, αλλά και την καλύτερη ενημέρωση της κοινωνίας και των εκπαιδευτικών μέσω των ΜΜΕ. Γι' αυτό το λόγο όλο και περισσότερα παιδιά λαμβάνουν διάγνωση πριν από την ηλικία των 3 ετών (στα 8-χρονα αμερικανάκια, το 18% είχε διαγνωστεί πρώιμα, ένα ποσοστό πολύ καλύτερο από παλιότερα, - τα περισσότερα παιδιά πάντως διαγνώστηκαν μεταξύ 3 και 4 ετών, ενώ το 40% μετά τα 4.).

Την άποψη της καλύτερης ενημέρωσης φαίνεται να ενισχύει και το γεγονός, ότι η μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων καταγράφεται ανάμεσα στα παιδιά των μαύρων και των ισπανόφωνων στις ΗΠΑ, δηλαδή των πληθυσμιακών ομάδων που παραδοσιακά είχαν χαμηλότερο κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο και χειρότερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης. Άλλωστε ο αυτισμός δείχνει να είναι πιο συχνός στα ανώτερα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα, ακριβώς διότι οι γονείς αυτών των κοινωνικών τάξεων απευθύνονται πιο εύκολα στους ειδικούς για να μάθουν τι τρέχει με την ανάπτυξη του παιδιού τους.

Η μεγάλη αύξηση των περιστατικών ΔΑΦ στις πιο οργανωμένες και αστικοποιημένες Πολιτείες οφείλεται στην ταυτοποίηση πολλών περιστατικών υψηλής λειτουργικότητας (π.χ. σύνδρομο Asperger), πράγμα που φαίνεται και από το γεγονός ότι αναφέρουν συνύπαρξη νοητικής υστέρησης σε χαμηλό ποσοστό των περιστατικών. Ενώ στις Πολιτείες που αναφέρουν πολύ λιγότερα περιστατικά ΔΑΦ, η νοητική υστέρηση παρουσιάζεται στο 70-80% των περιστατικών.

Η επιδημιολογική έρευνα αυτή, όπως αναφέραμε, διεξάγεται σε 14 σημεία των ΗΠΑ και παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις από μέρος σε μέρος. Π.χ. 1 σε κάθε 210 παιδιά στην Αλαμπάμα, αλλά 1 σε κάθε 47 παιδιά στην Γιούτα. Αυτές οι διαφορές εξηγήθηκαν ως εξής: σε όσες πολιτείες ήταν εύκολο να μελετηθούν τα εκπαιδευτικά και τα υγειονομικά αρχεία, ο επιπολασμός βρέθηκε πολύ ψηλός (Γιούτα, Νιου Τζέρσι) - και θα ήταν ψηλότερος αν είχαν μελετηθεί όλοι οι φάκελοι περιστατικών (νοητική υστέρηση, καθυστέρηση στο λόγο κ.λπ.) καθώς το 21% των περιστατικών δεν πήρε ποτέ επίσημη διάγνωση, όπως διαπιστώθηκε.

Σε όσες πολιτείες η πρόσβαση στις πληροφορίες ήταν δύσκολη ή αδύνατη, ο επιπολασμός βρέθηκε πολύ χαμηλότερος (Αριζόνα, Αλαμπάμα). Η εθνική αναλογία 1:88 (δηλαδή το 1,13% των παιδιών) περιέχει επίσης μεγάλη ανισομέρεια ως προς το φύλο, καθώς τα αγόρια είναι πενταπλάσια από τα κορίτσια: αυτισμό παρουσιάζει 1 αγόρι σε κάθε 54 αγόρια 8 ετών, και 1 κορίτσι σε κάθε 252 κορίτσια. Το ποσοστό ανάμεσα στα αγόρια είναι στ' αλήθεια τρομακτικό - 2%! Και αφορά το 2008...

Ως προς την ύπαρξη νοητικής υστέρησης, σε εθνικό επίπεδο αναφέρεται σε ποσοστό μόνο 38% (αν και σίγουρα είναι χαμηλότερη, όπως είδαμε παραπάνω), ενώ σε ποσοστό 24% αναφέρεται οριακή νοημοσύνη. Τα υπόλοιπα περιστατικά έχουν φυσιολογική νοημοσύνη. Δικαιώνεται έτσι η άποψη όσων υποστήριζαν ότι η πλειονότητα των περιστατικών αυτισμού αποτελείται από το σύνδρομο Asperger.

Ο διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Συγγενών Ελαττωμάτων και Αναπτυξιακών Αναπηριών, που ανήκει στο CDC, δρ. Μπόιλ, δήλωσε ότι «για να καταλάβουμε περισσότερα, θα πρέπει να επιταχύνουμε τις έρευνες πάνω στους παράγοντες κινδύνου και στα αίτια των διαταραχών του φάσματος του αυτισμού».

Ο Τόμας Φρίντεν, διευθυντής του CDC, είπε «το μόνο βέβαιο που μας λένε αυτά τα στοιχεία, είναι ότι είναι πολλά τα παιδιά και οι οικογένειες που χρειάζονται βοήθεια. Πρέπει να συνεχίσουμε την παρακολούθηση αυτών των διαταραχών, διότι οι κοινότητες χρειάζονται τέτοιες πληροφορίες για να κατευθύνουν σωστά τις βελτιώσεις των υπηρεσιών που θα βοηθήσουν τα παιδιά».

Ελπίζουμε το Υπουργείο Υγείας, το Υπουργείο Παιδείας και το Υπουργείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων να προβληματιστούν πολύ σοβαρά για τη σημασία των παραπάνω εξελίξεων. Τα στοιχεία των ΗΠΑ μας λένε ότι ίσως και στη χώρα μας σε κάθε 2-4 περίπου σχολικά τμήματα να αντιστοιχεί τουλάχιστον ένας μαθητής με κάποια μορφή αυτισμού (συνήθως Asperger).